Sen o makijażu — co oznacza i jak go rozumieć

Dlaczego śnisz o makijażu?

Stoisz przed lustrem, w dłoni pędzel albo kredka, próbujesz wykonać dokładnie ten sam ruch, który robisz każdego ranka — i nic nie wychodzi. Linia jest krzywa, podkład schodzi razem z palcami, róż znika, gdy tylko go nakładasz. A może odwrotnie: makijaż jest perfekcyjny, ale nie poznajesz w lustrze osoby, która patrzy na Ciebie z drugiej strony. Budzisz się z dziwnym uczuciem — nie strachu, raczej niepokoju, którego nie potrafisz od razu nazwać. Jeżeli to Twoje doświadczenie, jesteś w licznym towarzystwie. Sny dotyczące własnego wyglądu, twarzy i rytuałów upiększania należą do bardziej powszechnych tematów sennych u kobiet — w analizie ponad 11 000 raportów Schredl (2008) wykazał, że treści związane z wyglądem i prezentacją siebie pojawiają się w blisko 18% snów kobiet w wieku 18–45 lat (Schredl, 2008).

Dlaczego akurat kosmetyki? Bo makijaż to jeden z najsilniejszych symboli, jakimi posługuje się psychika — jednocześnie maska, narzędzie kontroli wrażenia i rytuał codziennej tożsamości. Carl Gustav Jung opisał ten mechanizm pojęciem persony: społecznej maski, którą zakładamy, by funkcjonować w grupie. Jung uważał personę za nieodzowną, ale ostrzegał przed utożsamieniem się z nią — kiedy maska zrasta się ze skórą, gubimy kontakt z autentycznym ja. Współczesna psychologia społeczna potwierdza tę intuicję w badaniach Korichi i współpracowników (2008), którzy wykazali, że kobiety używają kosmetyków w dwóch głównie funkcjach: camouflage (ukrywanie niedoskonałości, regulacja niepokoju) oraz seduction (poprawa nastroju, wzmocnienie pewności siebie) — i że te dwie motywacje wiążą się z różnymi cechami osobowości (Korichi i in., 2008).

Skąd więc bierze się ten sen? Najprostsza odpowiedź pochodzi z hipotezy ciągłości Schredla — sny są przedłużeniem życia emocjonalnego na jawie. Jeżeli w ostatnich dniach myślałaś o tym, jak Cię odbierają inni, jeżeli przygotowujesz się do ważnego spotkania, randki, rozmowy o pracę, jeżeli stoisz przed jakąś formą publicznej oceny — Twój mózg może nocą odgrywać rytuał makijażu jako emocjonalną rozgrzewkę. To nie przepowiednia, to wewnętrzna próba generalna.

Jest też drugi, głębszy poziom. Teoria autoobiektyfikacji Fredrickson i Roberts (1997) opisuje zjawisko, w którym kobiety internalizują obserwujące spojrzenie kultury — patrzą na siebie tak, jak gdyby były obserwowane (Fredrickson i Roberts, 1997). To monitorowanie wyglądu pochłania zasoby poznawcze, generuje stałe niskie napięcie i przenika do treści snów. Marzenia senne o malowaniu twarzy, niedopasowanej szmince, znikającym podkładzie często odzwierciedlają właśnie ten ciągły wewnętrzny dialog — „czy wyglądam dobrze?”, „czy mnie zaakceptują?”, „czy mogę pokazać się taka, jaka jestem?”.

Warto dodać kontekst kulturowy. Polski rynek kosmetyków kolorowych w 2024 roku przekroczył 6 miliardów złotych, a 73% Polek deklaruje, że używa kosmetyków codziennie lub prawie codziennie (Mintel Beauty Report Poland, 2024). To oznacza, że dla większości kobiet w Polsce malowanie twarzy jest tak rutynowe jak mycie zębów — stanowi część osobistego porannego rytuału przejścia ze sfery prywatnej do publicznej. Tak silnie zakorzeniona praktyka musi znaleźć swoje odbicie w marzeniach sennych, podobnie jak sny o samochodzie u kierowców czy sny o klasie u nauczycieli.

Jest jeszcze jedna ważna sprawa, o której chcę powiedzieć od razu. Marzenie senne o malowaniu twarzy nie jest zapowiedzią zdrady, fałszu, kłamstwa, ani znakiem od losu, że ktoś chce Cię oszukać. Takie interpretacje krążą w popularnych portalach i mogą poważnie pogłębić poranny niepokój. Współczesna psychologia snu jest tu jednoznaczna: treść snu odzwierciedla Twoje obecne emocje i myśli, nie informuje o intencjach innych ludzi i nie przepowiada przyszłości. Jeżeli po takim śnie pojawia się podejrzliwość wobec partnera, warto najpierw zapytać samą siebie, skąd ta podejrzliwość się bierze — odpowiedź zwykle leży w Twoim życiu na jawie, nie w nocnym scenariuszu.

Najczęstsze scenariusze

Nakładanie makijażu przed lustrem

Najczęstszy wariant. Siedzisz przed lustrem, masz przed sobą znajome kosmetyki, wykonujesz typowe poranne czynności — i nagle coś idzie inaczej niż w rzeczywistości. Linia eyelinera nie chce być prosta, podkład rozsmarowuje się nierówno, szminka rozmazuje się przy każdym dotknięciu. Ten scenariusz najczęściej pojawia się przed wydarzeniami, w których czujesz, że będziesz oceniana — rozmowa kwalifikacyjna, pierwsza randka po długiej przerwie, prezentacja, ślub bliskiej osoby. Mózg dosłownie ćwiczy moment „wejścia w rolę” — i jednocześnie ujawnia, gdzie czujesz się niepewnie. Jedna z czytelniczek napisała: „malowałam się trzy razy i za każdym razem coś się rozmazywało — następnego dnia była rozmowa o awans, bałam się jak dziecko”. Kluczowe pytanie po takim śnie: czy w najbliższym czasie czeka mnie sytuacja, w której boję się, że nie wypadnę tak, jak chcę?

Zmywanie makijażu

Stoisz nad umywalką, pocierasz twarz wacikiem, wodą, mleczkiem — kosmetyki schodzą warstwa po warstwie. Czasem widzisz w lustrze ulgę, czasem zaskoczenie kimś, kogo dawno nie widziałaś. Ten wariant pojawia się u osób, które na jawie są wyczerpane utrzymywaniem fasady — w pracy, w związku, w rodzinie. Symbolika jest klarowna: zmywasz to, co nałożone, by wrócić do siebie. To często sen ozdrowieńczy, choć bywa emocjonalnie trudny — odsłonięta twarz w lustrze może wyglądać starzej, bardziej zmęczona, mniej idealna, niż chciałabyś widzieć. Jung nazwałby to konfrontacją z autentycznym ja, ukrytym pod personą. Jeżeli śni Ci się zmywanie makijażu i czujesz po tym ulgę, to dobry sygnał — psychika sygnalizuje potrzebę autentyczności.

Makijaż się rozmazuje lub topi

Idziesz do toalety i widzisz w lustrze, że tusz spłynął na policzki, podkład cieknie, róż się rozsmarował. Czasem dzieje się to publicznie, na środku spotkania, ślubu, sceny. To jeden z najbardziej upokarzających wariantów emocjonalnych. Sen o rozmazującym się makijażu jest klasycznym snem o lęku przed ujawnieniem — strachem, że to, co kontrolujesz na zewnątrz, nie wytrzyma pod presją. Zgodnie z modelem obciążenia afektywnego Levin i Nielsen (2007), takie sny pojawiają się, gdy codzienne napięcie emocjonalne przekracza zdolność psychiki do jego wygaszania (Levin i Nielsen, 2007). Pytanie do siebie: czy jest jakaś sfera w moim życiu, w której boję się, że „cała konstrukcja się rozsypie”, gdy ktoś przyjrzy się bliżej?

Ktoś maluje Twoją twarz

Nie ruszasz się, ktoś inny prowadzi pędzel — siostra, mama, koleżanka, wizażystka, czasem osoba zupełnie obca. Czujesz delikatny dotyk, ale też utratę kontroli nad tym, jak będziesz wyglądać. Ten wariant pojawia się w dwóch typowych kontekstach. Pierwszy: realne wsparcie — przygotowujesz się do czegoś ważnego i marzenie senne odzwierciedla potrzebę bycia zaopiekowaną. Drugi: poczucie, że ktoś w Twoim życiu narzuca Ci wizerunek, którego nie wybrałaś — partner, który komentuje, jak masz wyglądać; pracodawca z surowym dress code'em; matka oczekująca, że będziesz „kobietą prawdziwą” w jej rozumieniu. Workman i Johnson (1991) w klasycznym badaniu nad rolą kosmetyków w formowaniu wrażenia społecznego wykazali, że makijaż wpływa na percepcję kompetencji i moralności — czyli niesie znacznie więcej znaczeń niż tylko estetyczne (Workman i Johnson, 1991).

Nie poznajesz siebie w lustrze

Kończysz malowanie, podnosisz wzrok — i z lustra patrzy ktoś inny. Czasem to wersja idealna, czasem przerażająca, czasem po prostu obca. Ten scenariusz dotyka najgłębszych pytań tożsamości i zwykle pojawia się w okresach większych zmian życiowych: po przeprowadzce, zmianie pracy, rozstaniu, narodzinach dziecka, w okolicach okrągłej rocznicy urodzin. Domhoff (2003) w analizie wieloletnich serii sennych pokazał, że marzenia senne o niepoznawaniu własnego odbicia silnie korelują z fazami życiowymi, w których stara tożsamość przestaje pasować, a nowa jeszcze się nie ukształtowała (Domhoff, 2003). Jedna z czytelniczek opisała: „malowałam się długo, podniosłam głowę i nie poznałam siebie. Dwa miesiące później zorientowałam się, że jestem w depresji”.

Mocny, teatralny lub ekstremalny makijaż

We śnie wyglądasz jak na okładce magazynu, jak gwiazda sceny, jak postać z karnawału, czasem jak klaun. Mocny makijaż w marzeniu sennym jest jak głośna deklaracja — coś chce być widziane. Ten wariant pojawia się u osób, które na jawie tłumią ekspresję siebie: w konserwatywnym środowisku zawodowym, w relacji, w której nie czują się w pełni sobą, w rodzinie z silnymi oczekiwaniami. Mózg w nocy „rekompensuje” niewykorzystaną energię ekspresyjną. Ale ten sam scenariusz może też pojawić się przy lęku przed ujawnieniem prawdziwego ja — kiedy „za dużo” staje się tarczą przed oceną. Klucz leży w emocji: jeżeli czułaś radość, mózg testuje większą widoczność. Jeżeli wstyd albo nadmiar — sygnalizuje, że obecna fasada zaczyna ciążyć.

Niedostępne lub psujące się kosmetyki

Sięgasz po szminkę, która jest pusta. Otwierasz tusz, a pędzelek wyschnięty. Pudernicę wypełnia gruda, paleta cieni rozpada się w dłoniach. Ten wariant podpada pod szerszą kategorię snów o frustracji — niemożności wykonania prostej czynności mimo wysiłku. Schredl (2018) zaliczył ten typ do jednego z najczęstszych motywów sennych dorosłych, obok niemożności znalezienia drogi i uciekania bez ruchu nóg (Schredl, 2018). Sen pojawia się w okresach, gdy czujesz, że narzędzia, na których zwykle polegasz — kompetencje, kontakty, energia — przestają działać. Często towarzyszy zmęczeniu, wypaleniu albo głębszym zmianom hormonalnym.

Makijaż innej kobiety

Patrzysz na koleżankę, siostrę, obcą kobietę z autobusu — jej twarz jest perfekcyjnie umalowana, lepiej niż Twoja kiedykolwiek. Czasem to budzi podziw, czasem zazdrość, czasem dziwny niepokój. Mulhern i współpracownicy (2003) wykazali eksperymentalnie, że makijaż istotnie zwiększa postrzeganą atrakcyjność twarzy (Mulhern i in., 2003) — co w społecznym kontekście porównań może generować realne napięcie. Jeżeli ten scenariusz wraca, warto przyjrzeć się, kogo konkretnie marzenie senne pokazuje. Często mózg posługuje się symbolicznym obrazem „lepszej kobiety” jako lustrem dla wewnętrznego krytyka — to nie ona jest piękniejsza, to Ty jesteś dla siebie zbyt surowa.

Ślubny lub uroczysty makijaż

Siedzisz w fotelu wizażystki, ktoś nakłada warstwy, a Ty czujesz coraz większą duszność albo coraz większy zachwyt. Ten wariant pojawia się przed ważnymi przejściami życiowymi — niekoniecznie tylko ślubami, ale również awansami, ważnymi prezentacjami, decyzjami nieodwracalnymi. Cash (2002) w przeglądzie badań nad obrazem ciała opisał zjawisko appearance schema activation — przed wydarzeniami społecznymi mózg aktywuje schematy związane z wyglądem znacznie intensywniej niż na co dzień (Cash, 2002). Marzenia senne o uroczystym makijażu są emocjonalną wersją tego mechanizmu. Jeżeli w trakcie snu pojawia się zachwyt — to dobry znak. Jeżeli paraliż lub poczucie pułapki — psychika sygnalizuje, że coś w tej zbliżającej się sytuacji budzi lęk.

Malowanie kogoś innego

To Ty trzymasz pędzel, malujesz twarz córki, siostry, przyjaciółki. Ten wariant jest emocjonalnie ciepły — najczęściej pojawia się u kobiet, które czują, że są dla kogoś przewodniczką, mentorką, opiekunką. Może też wskazywać na potrzebę ochrony bliskiej osoby przed światem — symbolicznie „dajesz jej maskę”, by łatwiej przeszła przez trudny moment. Etcoff i współpracownicy (2011) opisali kosmetyki jako część „rozszerzonego fenotypu człowieka” — narzędzie społecznego komunikowania kompetencji i statusu (Etcoff i in., 2011). W tym świetle malowanie drugiej osoby we śnie staje się symbolicznym aktem przekazywania tej wiedzy społecznej, międzypokoleniowej.

Co mówi psychologia?

Współczesna psychologia oferuje trzy spójne ramy interpretacji marzeń sennych dotyczących malowania twarzy. Każda z nich oświetla inny wymiar tego doświadczenia.

Persona Junga i konfrontacja z Cieniem. Carl Gustav Jung w pracach nad strukturą psychiki opisał personę jako społeczną maskę, którą zakładamy, by funkcjonować w grupie. Persona jest funkcjonalna i potrzebna, ale staje się problemem, gdy zbyt mocno utożsamiamy się z nią. Marzenia senne o makijażu — szczególnie te, w których kosmetyki się rozmazują, znikają albo nie poznajemy siebie po ich nałożeniu — to klasyczna sceneria, w której Cień próbuje się odsłonić. Kiri (2017) w analizie współczesnych zastosowań Jungowskich kategorii do snów kobiet pokazała, że motywy lustra i twarzy powracają u kobiet w fazach przejściowych życia: kryzys ćwierćwieku, kryzys wieku średniego, okres okołomenopauzalny (Kiri, 2017). To są momenty, w których stara persona pęka, a nowa jeszcze się nie sformowała.

Teoria autoobiektyfikacji. Fredrickson i Roberts (1997) zaproponowali model, który wyjaśnia szczególną podatność kobiet na sny dotyczące wyglądu. Według tej koncepcji, kultura zachodnia trenuje kobiety w tym, by patrzyły na siebie z perspektywy obserwatora — by stale monitorowały, jak wyglądają. To monitorowanie konsumuje zasoby poznawcze, generuje wstyd ciała i lęk wyglądu, a w długim okresie wiąże się z wyższym ryzykiem zaburzeń odżywiania, depresji i obniżonej satysfakcji seksualnej. Marzenia senne o malowaniu twarzy są nocnym przedłużeniem tego dziennego dialogu — psychika nie wyłącza monitora wyglądu razem ze światłem. Dlatego kobiety raportują marzenia senne o wyglądzie istotnie częściej niż mężczyźni — różnica o średnim rozmiarze efektu (Schredl i Reinhard, 2008).

Hipoteza ciągłości i model pamięci emocjonalnej. Schredl (2003) sformułował matematyczny model ciągłości między jawą a snem: im większy emocjonalny ciężar tematu w ciągu dnia, tym wyższe prawdopodobieństwo, że pojawi się w treści snu (Schredl, 2003). W praktyce: jeżeli przez tydzień myślałaś intensywnie o tym, jak wyglądasz — przed sesją zdjęciową, randką, świętem — szansa, że pojawi się sen o makijażu, znacząco rośnie. Hartmann (1996) dodał do tego obrazu pojęcie contextualizing image — silne emocje znajdują w marzeniu sennym obraz, który je „kontekstualizuje”, czyli ubiera w narrację (Hartmann, 1996). Lęk przed odsłonięciem prawdziwego ja kontekstualizuje się jako rozmazujący się tusz; lęk przed niesprostaniem oczekiwaniom — jako pusta szminka; potrzeba ochrony własnej granicy — jako ktoś malujący Twoją twarz wbrew Twojej woli.

Co istotne, żaden z tych modeli nie traktuje takiego marzenia sennego jako proroctwa, omenu ani sygnału zdrady. Wszystkie trzy ramy zgodnie kierują uwagę do wewnątrz: do Twoich obecnych emocji, schematów myślowych i fazy życiowej. To dobra wiadomość — bo to oznacza, że masz wpływ. Sen o malowaniu twarzy nie zapowiada przyszłości; pokazuje, co dzieje się w Tobie teraz.

Co zrobić po takim śnie?

Właśnie się obudziłaś, ślad emocji jeszcze nie zblakł. Oto co możesz zrobić, by ten sen rzeczywiście Ci coś dał, zamiast siedzieć w głowie jako niepokój przez cały dzień.

1. Zapisz scenariusz, zanim się rozmyje. Wystarczy kilka zdań w telefonie albo w notatniku. Zapisz: co dokładnie robiłaś (nakładałaś, zmywałaś, ktoś malował Ciebie), jaki był efekt (perfekcyjny, rozmazany, niemożliwy do skończenia), kto jeszcze tam był i — najważniejsze — co czułaś. Po dwóch tygodniach prowadzenia dziennika sennego zaczną wyłaniać się wzorce, które dużo powiedzą Ci o tym, co psychika próbuje przepracować.

2. Zadaj sobie trzy pytania. Nie odpowiadaj od razu — pozwól pytaniom popracować w głowie przez dzień. Czy jest w moim życiu rola, której pełnienie zaczyna mnie męczyć? Przed czym (lub przed kim) czuję, że muszę „dobrze wyglądać”, choć po cichu chciałabym po prostu być sobą? Czy w ostatnich tygodniach pojawiło się coś, co podważa mój dotychczasowy obraz siebie — zmiana życiowa, nowa relacja, kryzys?

3. Technika lustra rzeczywistego. Brzmi prosto, ale działa. W ciągu dnia stań przed lustrem — bez makijażu, bez „przygotowania” — i przez minutę po prostu patrz. Bez oceny, bez planowania, bez „tu poprawić, tam zatuszować”. To ćwiczenie, które terapeutki pracujące z obrazem ciała stosują w ramach terapii ekspozycyjnej. Cash (2002) w przeglądzie technik pracy z body image wykazał, że regularna nieoceniająca ekspozycja zmniejsza intensywność lęku wyglądu w ciągu kilku tygodni. Jeżeli sen o makijażu wraca, ta praktyka może być realnym lekarstwem.

4. Kiedy porozmawiać ze specjalistą? Umów się na wizytę u psychologa lub psychoterapeuty, jeżeli: marzenia senne o malowaniu twarzy lub niepoznawaniu siebie w lustrze powtarzają się częściej niż raz w tygodniu przez ponad miesiąc; w ciągu dnia masz natrętne myśli o swoim wyglądzie pochłaniające znaczącą część uwagi; unikasz wychodzenia z domu bez makijażu lub przeciwnie — czujesz, że makijaż „chroni Cię” przed światem w sposób, który Cię ogranicza; pojawiają się objawy depresji, lęku albo zaburzeń odżywiania. Każdy z tych sygnałów z osobna jest powodem do rozmowy. Kilka razem to mocny sygnał, by nie zwlekać. Polskie Towarzystwo Psychologiczne udostępnia bazę specjalistów, a wizyta u psychologa nie wymaga skierowania.

Co mówią drukowane senniki o makijażu?

Zanim psychologia wzięła sny pod mikroskop, ludzie od tysięcy lat szukali ich znaczeń w sennikach — księgach spisanych przez kapłanów, filozofów i uzdrowicieli. Sprawdźmy, jak różne tradycje interpretowały sny o malowaniu twarzy.

Sennik egipski (ok. 1275 p.n.e.)

Papirus Chester Beatty III nie zawiera wpisu „makijaż” w naszym współczesnym rozumieniu, ale starożytny Egipt był kolebką kosmetyki — kohl wokół oczu nakładali zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Sen o malowaniu twarzy w tradycji egipskiej interpretowano jako rytuał ochronny — kohl miał odstraszać złe spojrzenie i choroby oczu. Sen o nakładaniu kohlu uznawano za pomyślny omen: bogowie chronią śniącego przed nieszczęściem. Sen o zmywaniu kohlu był natomiast ostrzeżeniem — śniący traci ochronę i powinien złożyć ofiary, by ją odzyskać.

Sennik Artemidora (II w. n.e.)

Artemidoros z Daldis, autor pierwszego systematycznego sennika w historii, traktował kosmetyki jako narzędzie społecznej komunikacji. Sen o malowaniu twarzy interpretował zależnie od statusu śniącej: dla zamężnej kobiety oznaczał troskę o relację z mężem, dla niezamężnej — przygotowanie do zamążpójścia, dla kapłanki — szczególną łaskę bogów. Mężczyzna malujący się we śnie miał spotkać oszustwo lub fałszywego przyjaciela — w grecko-rzymskiej kulturze męski makijaż uznawano za znak nieszczerości. Artemidoros jako pierwszy zwrócił uwagę, że ten sam sen może znaczyć skrajnie różne rzeczy w zależności od tego, kto śni.

Sennik Millerów (1901)

Gustavus Hindman Miller w swoim klasycznym sennikiem traktował sny o kosmetykach jednoznacznie krytycznie. Sen o malowaniu twarzy oznaczał, według Millera, że śniący zostanie wprowadzony w błąd przez kogoś z otoczenia lub sam wpadnie w pułapkę próżności. Kobieta widząca siebie w lustrze z mocnym makijażem miała usłyszeć plotki na swój temat. Mężczyzna obserwujący umalowaną kobietę miał uważać na pochlebstwa — ktoś próbuje go zmanipulować. Ten surowy ton wynikał z purytańskiego kontekstu epoki, w której Miller pisał — kosmetyki były wówczas postrzegane jako moralnie podejrzane.

Sennik ludowy polski

Polska tradycja ludowa, zebrana m.in. przez Stanisławę Niebrzegowską, podchodziła do snu o malowaniu twarzy z mieszaniną podejrzliwości i fascynacji. Sen o malującej się kobiecie miał oznaczać „obłudę pod uśmiechem” — ostrzeżenie, że ktoś bliski nie jest taki, jak się wydaje. Z drugiej strony obowiązywała typowa dla polskiego sennika zasada kontrastu: jeżeli we śnie makijaż jest piękny, na jawie pojawi się prosta, autentyczna radość. Jeżeli makijaż się rozmazuje — sen zapowiadał wyjawienie sekretu lub koniec udawania w jakiejś sferze życia. Ludowa interpretacja była więc bliższa współczesnej psychologii, niż mogłoby się wydawać.

Sennik psychologiczny

Freud widział w marzeniach sennych o kosmetykach symbolikę erotyczną i lęk przed odsłonięciem ciała. Jung szedł głębiej: makijaż to materialna forma persony, a sen o nim — zaproszenie do refleksji nad relacją między maską społeczną a autentycznym ja. Współczesna psychologia snu (Schredl, Domhoff, Hartmann) rezygnuje z interpretacji symbolicznej na rzecz statystycznej: sny o wyglądzie odzwierciedlają emocje dnia, schematy poznawcze oraz fazy życiowe. Wszystkie trzy nurty zgodnie odrzucają interpretację proroczą.

Konsensus: Senniki różnią się oceną — od ostrzeżenia przed próżnością (Miller) przez ambiwalencję (sennik ludowy) po neutralną symbolikę przejścia (psychologiczny) — ale w jednym są zaskakująco zgodne: sen o malowaniu twarzy zawsze coś znaczy. Nie jest „pustym snem” w klasyfikacji Artemidora ani snem „od demonów” w Talmudzie. To sen, na który warto zwrócić uwagę — niezależnie od tego, czy traktujesz go jako symbol, czy jako emocjonalny komunikat psychiki.

Pytania i odpowiedzi

Zobacz takze

• Sen o lustrze
• Sen o twarzy
• Sen o włosach
• Sen o pajęczynach
• Sen o raku
• Sen o sakiewce